İdris Sabih Gezmen

İdris Sabih Gezmen

İdris Sabih

İdris Sabih1

İdris Sabih Gezmen

Dîvân-ı Aşk

“Seherde yetmiştim, zevalde bittim,

Mecnunun meçhulü semtlere gittim

Hocasız okudum hep ezber ettim

Tahrirli gözlerden kitâb-ı aşkı!”

 İdris Sabih,

Doğum tarihi:1306 (1890)

Babası Mehmet Tayyar Bey,

annesi Tevhide Hanım’dır.

Darüşşafaka’dan şahadetname almış; Darülfünun’a girmiştir.

Aynı zamanda Adliye Nezareti İstatistik Kalemi’ne devam ediyordu.

İki ay sonra Hukuk Fakültesi’nden diploma alacakken seferberlik ilan edilmiş, silah altına alınmıştır.

İdris Sabih’in resmî kayıtlarda adı Mehmet Sabih’tir ve 1306 (1890) Ertuğrul doğumludur.

Şehit kardeşi Ahmet Tevfik’ten başka bir de kız kardeşinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

İstanbul Fatih nüfusuna kayıtlıdır. Gezmen soyadını almıştır.

1947 tarihli nüfus cüzdanı suretinde Hatice Adile Hanım ile evli olduğu kaydı bulunmakta ve hizmet çizelgesindeki ilgili bölümden çocuğunun olmadığı anlaşılmaktadır.

İptidai, rüştiye ve idadi tahsilini Darüşşafaka’da yapmıştır. 6009/525 numaralı diploma ile mezun olmuştur. 26 Temmuz 326 (8 Ağustos 1910) tarihinde Darülfünun Hukuk Mektebi’ne girdiği, müteakip iki öğretim yılında başarılı olup üçüncü sınıfa geçtiği, 1913-1914 eğitim-öğretim yılında derslere devam ettiği, fakat imtihanlara giremediği, seferberlik sonrasında kayıt yeniletmiş olmasına rağmen imtihanlara girmemiş olması sebebiyle 16 Mart 1923 tarihinde kaydının silindiği anlaşılmaktadır. Tahsiline devam edemeyiş sebebi, 1 Temmuz 1922 tarihinden itibaren Kabil’de görevli bulunması olabilir.

 

İdris Sabih, Hicaz Seferî Kuvvetler Komutanı Fahrettin Paşa’nın hususi kâtibidir. Naci Kâşif ise, Çanakkale cephesinde savaştıktan sonra aynı yerde askerî kalem amirliği, istihbarat zabitliği ve Kolordu Erkân-ı Harbiyesi İkinci Şube Müdür Vekilliği görevlerini yapmıştır. 17 Ocak 1919’da Medine’nin boşaltılması üzerine Mısır’daki esaret hayatları başlamış ve esaretten 29 Eylül 1920 tarihinde kurtulmuşlardır.

Kadıköy’de ikamet etmekte olan İdris Sabih, Aksaray Askerlik Şubesi’nden 29 Temmuz 330 (10 Ağustos 1914) tarihinde silahaltına alınmıştır. Sevk numarası 2089, sicil numarası 332-61’dir. 25 K.evvel 330 (7 Ocak 1915)’te 6. Ordu emrine verilmiş, burada 7. Hafif Erzak Kolunda görevlendirilmiştir. Daha sonra Medine Kuvve-i Seferiyesi 24. Fırkada Hicaz Kolu Seferiyesi Erkân-ı Harbiye Birinci Şubesinde Fahrettin Paşa’nın karargâhında vazife yapacaktır. 25 Mart 331 (7 Nisan 1915)’de ihtiyat zabit vekilliğine, 16 Nisan 336 (16 Nisan 1920)’da mülazım-ı sânîliğe terfi edecek ve gümüş iftihar madalyasıyla taltif olunacaktır.

Askerlik safahatına dair belgeye göre, 7 T. sânî 334 (7 Ekim 1918) tarihinde 8/14622 numaralı belge ile Harbiye Nezareti tarafından terhis edilmiştir. 1 Şubat 335 tarihinde esaret hayatının başladığı ve ancak İstanbul’a 3 Mayıs 336 (3 Mayıs 1920) tarihinde dönebildiği yine bu belgeden anlaşılmaktadır.

İdris Sabih’in memuriyet hayatı Hukuk Mektebi talebeliği günlerinde başlamıştır. Adliye Nezareti İstatistik Şubesinde 19.9.1327 (2 Ekim 1911)-30 T. sânî 1329 (13 Aralık 1913) tarihleri arasında çalıştığı anlaşılmaktadır.

Esaret hayatının bitişinden sonra memuriyete Adliye Nezareti’nde devam etmiş, 18 Temmuz 1920-2 Aralık 1920 tarihleri arasında kâtip olarak görev yapmıştır. 1921-Haziran 1922 tarihleri arasında memuriyetten ayrıldığı görülmektedir.

Hicaz’daki vazifesi sırasında komutanı Fahrettin Paşa’nın sevgisini kazanan İdris Sabih,21 onun Kabil elçiliğine tayininden sonra elçilik

evrak memuru olarak 4 Nisan 1922’de giden heyet içinde yer almıştır.

22 Temmuz 1922-13 Ocak 1929 tarihleri arasında Kabil’de görev yapmıştır.

1929 yılından itibaren sırasıyla Ankara’da vekâlette, Halep, Santiago de Şili, Halep, Tahran, Moskova, Buenos Aires, Cidde, Oslo, Kopenhag ve Lizbon’da kâtip, konsolos muavini, konsolosluk müsteşarı ve konsolosluk gibi hizmetlerde bulunmuş,

4 Nisan 1949 tarihinde emekliye ayrılmıştır.

İdris Sabih, emekliliğinden yaklaşık bir yıl sonra, geçirdiği kısa bir hastalık devresini müteakip 18 Mart 1950 tarihinde vefat etmiştir. Cenazesi 19 Mart Pazar günü öğle namazından sonra Fatih Camii’nden Silivrikapı (Kozlu) Mezarlığına kaldırılmıştır.25 “Elçilik / Müsteşarlarından / İdris / Sabih Gezmen / Ruhuna Fatiha / D. 1890 Ö. 1950” kitabeli mezar taşı maalesef bugün yerinde bulunmamaktadır.

(NOT:MEZAR TAŞI 7 EYLÜL 2017’DE YENİLENDİ ÇOK ŞÜKÜR.)gezmen 12

Nâzım H. POLAT, Gazi Üni. Edebiyat Fak. 
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü-İdris Sabih. Yenileşme Devri Türk Edebiyatıdan Çizgiler

Daha detaylı bilgi için

KAYNAK:

İdris Sabih’in 19 Mart 1950 tarihli Cumhuriyet Gazetesi kupüründe ölüm ilanı

“Dünya ve Ahiret Efendimiz’e”

Çanakkale şiiri,İdris Sabih

İdris Sabih’in  “Kardeşime”  adlı ağıt şiiri

“karıncanın dehlizine kapanmak” idris sabih

albayrak,İdris Sabih

Nazım Hikmet’in Salkım Sögüt’ü intihal mi?

Mezarının fotoğrafları 

Silivrikapı Mezarlığı GİDEN İETT OTOBÜSLERİ

Mustafa Arıkan

 

 

Reklamlar